Marathon và cú quay xe của Bungie: Khi bản sắc bị đem ra làm vật tế

Marathon: Khi Bungie tự thú và cú quay xe không thể rút lại

Giữa tháng 10, hai cái tên cùng ký vào một bức thư gửi cộng đồng: Poria Torkan, Studio Head, và Josh Deane, Head of Product của Marathon. Bức thư mang tên "The Next Chapter of Bungie". Không có dòng nào gọi đó là thất bại. Nhưng người đọc kỹ sẽ nghe thấy tiếng thú tội trong câu "lượng người chơi thực tế vẫn chưa đạt kỳ vọng".

Đây là câu nói quan trọng nhất mà một studio live-service có thể thốt ra. Và cũng là câu mà họ sẽ cố gắng chôn đi càng nhanh càng tốt bằng một lộ trình nội dung mới.

Bối cảnh: được khen, không được chơi

Marathon không phải một tựa game tồi. Ở thời điểm ra mắt, nó nhận được sự ca ngợi từ giới phê bình chuyên môn. Thẩm mỹ được khen. Tinh thần hardcore được khen. Việc dám đi ngược dòng, dám làm một extraction shooter khi thị trường đã có kẻ đứng đầu, được khen.

Nhưng có một khoảng cách mà giới phê bình gần như không bao giờ nói ra: được khen không đồng nghĩa với được chơi. Và trong mô hình live-service, chỉ có một con số thực sự quan trọng — số người còn ở lại sau tuần thứ tư.

Đây là chỗ tôi phải nói thẳng về bối cảnh lớn hơn. Bungie đặt cược vào Marathon bằng cách rút một khối lượng lớn nhân lực và nguồn lực khỏi Destiny 2 — tựa game đã bước vào giai đoạn cuối của kế hoạch live-service. Đây là mô thức kinh điển của ngành công nghiệp game: biến đội tuyển cũ thành nguồn lực cho dự án mới, trong khi vẫn phải giữ cộng đồng cũ không nổi loạn.

Và chính ban lãnh đạo Bungie đã phải lên tiếng khẳng định: Marathon không được tạo ra để kế nhiệm Destiny. Người ta không nói điều đó vì nó là sự thật. Họ nói vì cộng đồng Destiny đang lo lắng.

Người ta bảo tôi viết để gây sốc, nhưng tôi chỉ mô tả những gì họ ngoảnh mặt làm ngơ.

Cốt lõi: ba chế độ, một năm, một bản sắc đang tan chảy

Nhìn vào lịch trình, cú đảo trục này không hề mơ hồ.

Tháng 10: "Nightfall Refresh". Tháng 12: "Symbiosis" — bản cập nhật mang đến chế độ PvE thường trực.

Trong vòng một năm đầu, Bungie hứa hẹn ba loại trải nghiệm: hợp tác PvE, PvP cạnh tranh, và PvPvE — chính là chế độ extraction nguyên bản đã làm nên DNA của Marathon. Từ một công thức duy nhất, họ chuyển sang ba cấu trúc vận hành song song.

Về mặt kỹ thuật, đây là thay đổi ở cấp độ tái cấu trúc sản phẩm, không phải bản vá cân bằng. Không có chỉnh sửa meta, không có buff hay nerf. Chỉ có một định nghĩa lại về phạm vi thiết kế.

Tôi đã theo dõi đủ nhiều tựa game live-service để biết một điều: khi một sản phẩm có cộng đồng ngách trung thành được mô tả bằng cụm "đánh giá cao sự khác biệt" — và đó chính là ngôn ngữ Bungie dùng cho nhóm người chơi hiện tại của mình — thì việc mở rộng sang nhiều chế độ hơn gần như luôn đi kèm với việc pha loãng bản sắc cốt lõi.

Danh sách người được và người mất rất rõ. Người được là nhóm người chơi casual, nhóm thích khám phá nhiều phong cách, nhóm PvE cần một lối vào thoải mái hơn. Trên giấy tờ, đây là nhóm có thể mở rộng quy mô người dùng.

Người mất là nhóm hardcore đã ở lại từ ngày đầu. Nhóm này nhỏ, ồn ào, và là nhóm duy nhất thực sự hiểu Marathon muốn trở thành cái gì.

Nhưng điểm mà tôi muốn độc giả dừng lại lâu hơn nằm ở chỗ khác: trong toàn bộ tuyên bố của Bungie, không có một con số định lượng nào.

"Lượng người chơi thực tế vẫn chưa đạt kỳ vọng." Đạt kỳ vọng bao nhiêu? Không nói. Kỳ vọng là bao nhiêu? Không nói. Tỉ lệ giữ chân sau tháng đầu? Không có. Tỉ lệ chuyển đổi từ người dùng miễn phí sang trả tiền? Không có.

Khi mọi thứ tốt, các studio công bố số. Khi mọi thứ xấu, họ công bố tầm nhìn. Đây không phải một quy luật tôi bịa ra — đây là cách ngành này vận hành đã mười lăm năm nay.

Và trong lĩnh vực mà tôi gọi là kinh doanh thể thao, đây là bài học cũ. Nền tảng streaming từng đốt tiền để giành bản quyền, rồi phát hiện ra rằng bản quyền không tự tạo ra người xem. Tựa game live-service cũng vậy: một chế độ mới không tự tạo ra cộng đồng. Cộng đồng đến vì lý do để tin, và ở lại vì lý do để chơi.

Đây là lúc tôi phải nói về thứ mà không ai muốn nghe: đốt tiền thì cũng thành tro thôi.

Cú phá vỡ sự đồng thuận

Cộng đồng mạng đã đọc bức thư này như một hành động dũng cảm. "Studio dám thừa nhận sai." "Họ lắng nghe cộng đồng." "Lộ trình minh bạch."

Tôi đọc nó ngược lại.

Bức thư này không phải minh bạch. Nó là một chiến dịch quản trị danh tiếng được tính toán kỹ. Khi một studio vừa rút nguồn lực khỏi một IP lớn để dồn vào một IP mới, và IP mới đó đang loay hoay tìm người chơi, thì việc chủ động tuyên bố "chúng tôi không kế nhiệm Destiny" là cách để trấn an cộng đồng Destiny — nhóm đang cảm thấy bị bỏ rơi vì nguồn lực bị chuyển đi.

Và như vậy, điều mà sự minh bạch giả tạo này che giấu chính là bản sắc.

Marathon sinh ra để khác biệt. Nó là một extraction shooter trong thị trường đã có Tarkov và hàng chục bản sao. Sự khác biệt đó — thứ mà giới phê bình ca ngợi — đang bị đem ra làm vật tế để đổi lấy một tiềm năng rộng hơn chưa được chứng minh.

Và đây là điều trớ trêu nhất: nếu bạn mở rộng để thu hút nhóm casual, bạn sẽ cạnh tranh trực tiếp với những tựa game đã làm điều đó tốt hơn và lâu hơn bạn. Nếu bạn giữ bản sắc, bạn phục vụ một nhóm nhỏ nhưng trung thành, và bạn sống được bằng nhóm đó nếu chi phí phù hợp.

Bungie đang chọn con đường thứ ba, con đường khó nhất: cố giữ cả hai. Và trong thế giới live-service, con đường "cố giữ cả hai" thường dẫn đến việc thua cả hai.

Có một lần tôi viết về Guangzhou. Tôi nói đội bóng đó không thiếu tiền, họ thiếu một lý do để tồn tại. Bungie, ở một góc độ nào đó, đang đối mặt với câu hỏi y hệt: họ không thiếu năng lực kỹ thuật. Họ đang thiếu một lý do để cộng đồng tin rằng việc ở lại là xứng đáng.

Góc phản biện: tôi có thể sai ở đâu

Tôi phải tự đặt câu hỏi ngược cho chính mình. Nếu Bungie thành công thì sao?

Nếu "Symbiosis" mang chế độ PvE thường trực về đúng thời điểm, nếu nó thu hút được nhóm người chơi mới đủ lớn, và nếu chế độ PvPvE gốc vẫn giữ được nhóm hardcore — thì cú quay xe này sẽ được ghi vào sách giáo khoa ngành game như một mô hình phục hồi. Từ một sản phẩm dưới kỳ vọng, nó trở thành một thương hiệu đa chế độ.

Có một khả năng thứ hai mà tôi buộc phải thừa nhận: thị trường extraction shooter đang bão hòa. Nếu vấn đề không nằm ở bản sắc Marathon mà nằm ở chính thể loại, thì việc mở rộng sang PvE có thể là lối thoát duy nhất — không phải vì Bungie muốn, mà vì họ buộc phải. Trong trường hợp đó, tôi đang nhìn sai câu chuyện: tôi đang gọi nó là sự pha loãng, khi thực tế nó là sự thích nghi.

Và có một chi tiết thứ ba tôi không thể bỏ qua: giới phê bình ca ngợi Marathon trước khi người chơi rời bỏ nó. Trong ngành này, mô thức "được khen nhưng không giữ được người" thường chỉ ra hai vấn đề — hoặc là khoảng trống nội dung cuối game, hoặc là vấn đề giữ chân ở giai đoạn đầu. Nếu vấn đề thực sự là khoảng trống nội dung, thì chế độ PvE mới có thể giải quyết đúng cái gốc. Khi đó, tôi sẽ phải viết lại bài này.

Nhưng cho đến khi có dữ liệu, tôi vẫn đặt cược vào cấu trúc chứ không đặt cược vào cảm hứng.

Dự đoán có thể kiểm chứng

Tôi không đặt cược vào cảm xúc. Tôi đặt cược vào cấu trúc.

Dự đoán của tôi: "Nightfall Refresh" trong tháng 10 sẽ mang lại một đợt hồi phục người chơi ngắn hạn. Đợt hồi phục đó sẽ tan biến sau khoảng ba đến bốn tuần, theo mô thức quen thuộc của các bản cập nhật live-service không giải quyết được vấn đề gốc.

Cột mốc thật sự là "Symbiosis" trong tháng 12. Nếu chế độ PvE thường trực đó không giữ được người chơi sau ba mươi ngày đầu, Bungie sẽ không còn nhiều dư địa để xoay.

Vì cú đảo trục này đã tiêu tốn một tài sản khác. Khi bạn rút nguồn lực khỏi Destiny 2 để dồn vào Marathon, bạn không chỉ đang đầu tư — bạn đang tập trung toàn bộ rủi ro danh mục vào một điểm duy nhất. Trong quản trị tài chính thể thao, đó là cấu trúc có hệ số rủi ro cao nhất mà một tổ chức có thể tự tạo ra cho mình.

Bất kỳ đội bóng nào cũng hiểu điều này: bạn không thể đặt toàn bộ tiền chuyển nhượng vào một cá nhân và hy vọng người đó gánh cả mùa giải. Khi cá nhân đó chấn thương, bạn mất luôn mùa giải.

Với Bungie, "chấn thương" ở đây là một chế độ thất bại. Và họ đang chơi cùng lúc ba chế độ trong một năm.

Điều duy nhất quan trọng lúc này không phải là lộ trình. Đó là liệu Bungie có dám giữ lại phần "khác biệt" mà chính họ tự hào — hay sẽ tiếp tục pha loãng cho đến khi không còn gì để nhận ra.

Bóng đá, esports, game — tất cả đều không dối ai. Chỉ người ta tự dối mình.

Và khi một studio bắt đầu dùng những câu như "trao cho người chơi nhiều quyền kiểm soát hơn với thế giới", đó thường là thời điểm họ đã mất quyền kiểm soát với sản phẩm của chính mình.

Hai cột mốc. Tháng 10 và tháng 12. Tôi sẽ không ngủ để chờ xem.